దేశ విభజనకు ముందు శేఖర్ లాహోర్ లో పుట్టాడు, తండ్రి డాక్టర్ k.v.కపూర్. శేఖర్ జీవితం లో చూసిన  మొట్ట మొదటి  సినిమా "ఉడన్ ఖటోలా". అంటే flying saucer అని అర్ధం. చిన్నతనం లో శేఖర్ టార్జాన్ సినిమాలంటే చెవి కోసుకునేవాడు, బాలివుడ్ సినిమాలు హాలీవుడ్ బీ గ్రేడ్ సినిమాలు చూసేవాడు. ఆకలి, దాహం మరిచి ఒకొక్కసారి వాతానుకూల సినిమా థియేటర్ లోకి ప్రవేశించాక లోకాన్నే మరిచిపోయి కధలో సంలీనమైపోయేవాడు, మాయా ప్రపంచంలో తెలిపోయేవాడు  ఉద్వేగం తో ఊగిపోయేవాడు.

శేఖర్ చిన్నతనంలో టెలివిజన్ లేదు , ఆటలాడించేవారు కాదు కనుక అతనికి సినిమాలే లోకమయ్యాయి, ప్రముఖ నటుడు దేవానంద్ మేనల్లుడే శేఖర్. ఒకసారి ఒక ప్రమాదంలో దేవ్ పన్ను విరిగిపోతే దేశంలోని ఆయనను అభిమానం చే యువకులు కొందరు తమ పన్ను పీకేయించుకున్నారు, దేవానంద్ లాగా నవ్వటం కోసం! డిల్లీ లో శేఖర్ ఇంటికి దేవ్ వచ్చినప్పుడల్లా రెండు వేలమంది దేవ్ ను  చూడ్డానికి గుమి గూడి  ఎగబడే వారు. సినిమాల్లో ఉండే గ్లామర్ ను శేఖర్ చిన్నప్పుడే తెలుసుకున్నాడు, అందుకే సినీస్టార్ కావాలని కలలు కన్నాడు .

సినిమా కలలు కంటున్న శేఖర్  భవిష్యత్తు పై భయపడి అతని తల్లిదండ్రులు అరవైలలో ముంబాయి నుంచి దూరంగా ఉంచడానికి లండన్ పంపించారు, అక్కడ విద్యార్ధుల వసతిగృహంలో శేఖర్ నివసించేవాడు. ఛార్టడ్ అకౌంటెంట్ అయ్యాడు, బర్మా ఆయిల్ కంపెనీకి ఒక సంవత్సరం, ఆనక 3,4 సం|| లు  చిన్న చిన్న కంపెనీలకు  పనిచేసి డబ్బు బాగా కళ్ళజూడడం మొదలెట్టాడు.లండన్ లో పని చేస్తూనే సినిమాలు తెగచూసే వాడు, సినిమా దర్శకుడుగా తనను తాను ఊహించుకొని లోతుగా సినిమాలను అధ్యయనం చేసేవాడు. లండన్ ఫిల్మ్ స్కూల్ లో చేరాలని పోతే వారొక సినిమా స్క్రిప్టు రాసి తీసుకురమ్మన్నారు, శేఖర్ ఒక పాత టైప్ రైటర్ కొని స్క్రిప్టు రచనలో ఉత్సాహంగా లీనమైపోయాడు ఆరేడేళ్ళ కుర్రాడు తన పడక గదిలో నుంచి తల్లిదండ్రుల కొట్లాటలు, సూటీ పోటీ మాటల యుధ్ధాలు విని విని క్షణ క్షణం భయపడే 15 నిమిషాల చిన్న సినిమా స్క్రిప్టు రాసుకున్నాడు.

ఆ సమయంలోనే శేఖర్ అంకుల్ దేవానంద్ ప్రముఖ నటి అయిన తన గర్ల్ ఫ్రెండ్ తో కలసి లండన్ వచ్చాడు. ఇండియాకు తిరిగివస్తే పెద్ద స్టార్ ను చేస్తానని ఆశ పెట్టాడు. శేఖర్ ఆ హీరోయిన్ ను లోలోపల ప్రేమించేయడం మొదలు పెట్టాడు. తన స్పొర్ట్స్ కార్, స్టీరియో సిస్టమ్, దుస్తులు అన్నీ వదిలేసుకొని ఇండియాకు వచ్చేశాడు.

డిల్లీ లోని తల్లిదండ్రుల వద్దకు చేరుకోగానే వాళ్ళు చీవాట్లు పెట్టారు, అంత ఆదాయాన్నీ, స్వంత అపార్ట్మెంటు నూ వదలుకొని, సాధించిన విజయాలను తుడిచేసుకొని కొత్త అనూహ్యరంగంలోకి కళ్లుమూసుకొని గుడ్డిగా ప్రవేశించడం వాళ్ళకు ససేమిరా నచ్చలేదు. తన కొడుకు విజయాలను అందరికీ చెప్పుకొని ఆనందిస్తున్న వాళ్ళు అమాంతం నీళ్ళుకారిపోయారు. అయినా తేరుకొని అత్యంత ధనికులైన అమ్మాయిలను శేఖర్ కు పరిచయం చేసి కుదిరితే పెళ్ళి చేస్తే నయినా కుదురుగా పడి ఉంటాడని భావించారు. చాలా గొప్ప గొప్ప సంబంధాలయితే వచ్చాయి కాని శేఖర్ తాను ముంబాయి లో సినిమా నటుడిగా ప్రయత్నిస్తానని, మళ్ళీ లండన్ వెళ్ళనని  చెప్పేశాడు, వాళ్ళు ఇష్టపడలేదు ఇంకేముంది ముంబాయికి చెక్కేశాడు. 

కాని అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్ గా కూడా ఎవ్వరూ శేఖర్ ను తీసుకోలేదు. కారణం, అనర్ఘళముగా ఆంగ్లంలో మాట్లాడ గలగడం, దేవానంద్ మేనల్లుడు కావడం. అతన్ని గట్టిగా కోప్పడలేక , చిన్నా చితకా పనులు చెప్పలేక , క్వీన్స్ ఇంగ్లిష్ మాట్లాడేవాడిని మనమేం చేసుకుంటామని ఎవ్వరూ పని ఇవ్వలేదు.

ఇక ఇలాకాదని తాను హీరోగా 'టూటే ఖిలోనా' అనే సినిమా షబానా అజ్మి ని హీరోయిన్ గా తీసుకొని నిర్మించాడు. మంచి నటన కనబరిచారిద్దరూ, కాని సినిమా పెద్దగా ఆడినట్లు లేదు. తన సహజ నటనతో టీవీలో శేఖర్ ఒక కొత్త శైలిని ప్రవేశ పెట్టాడని చెప్పవచ్చు. అది విజయవంతమైంది కూడా. గ్రామ గ్రామానికి టీవీ వ్యాపించి నటీ నటులు ప్రజలకు , సన్నిహితులైపోయారు.

దేవానంద్ ఎవరెస్ట్ మొగలో  షూట్ చేసిన ఇష్క్ ఇష్క్ ఇష్క్ లో  ఒక పాత్ర ను నటుడిగా శేఖర్ కు ఇచ్చాడు  , శేఖర్ అయిదు నిమిషాలు తెరమీద కనిపించాడు, ఆ సినిమా నాలుగైదు రోజులు మాత్రమే ఆడింది !.

సెక్సీ స్పొర్ట్స్ కార్ లో లండన్ వీధుల్లో గర్ల్ ఫ్రెండ్స్ తో హాయిగా తిరిగిన శేఖర్ ముంబాయి లోకల్ రైళ్ళలో తిరిగాడు, ట్యాక్సీని ఐన ఎంగేజ్  చేసుకునే ఆర్ధిక శక్తి శేఖర్ కు లేకుండా పోయింది. అయినా అతను నిరాశపడకుండా తనకు ఇష్టమైన సినిమా రంగంలో కష్టాలను కూడా అవలీలగా తట్టుకొని రాటు తేలాడు . 

అలా నటుడిగా పదేళ్ళు గడిపాక కాని శేఖర్ కు సినిమా దర్శకత్వ అవకాశం లభించలేదు. అదే  'మాసూమ్' సినిమా.  నిర్మాత  దేవిదత్.  అతను అంతకుముందే నసీరుద్దీన్ షా తో 'ఆక్రోష్' అనే సినిమా , గోవింద్ నిహ్లాని దర్శకత్వంలో నిర్మించి ఉన్నాడు.  దానికి డిస్ట్రిబ్యూటర్ ను శేఖర్ కుదిర్చాడు. ఆ కృతజ్ఞత తోనే శేఖర్ కు ఆ అవకాశం లభించింది. శేఖర్ శ్రేయోభిలాషి ఐన షబానా ఆజ్మీ ప్రధాన పాత్ర లో నటించడానికి అంగీకరించింది. ఆమె చాలా తక్కువ పారితోషికానికే ఒప్పుకుంది. రాహుల్ దేవ్ బర్మన్ సంగీతన్నీ, గుల్జార్ సాహిత్యాన్నీఅందించారు. అయితే ఎవరికీ పూర్తి పారితోషికం నిర్మాత దేవిదత్ చెల్లించలేదు, అయినా వారు శేఖర్ కోసం ఆ సినిమా చేశారు, ఆ సినిమా మొత్తం బద్గెట్ 25 వేల డాలర్లు.

శేఖర్ చెప్పే సినిమా కధల బోరు వినలేక ఆయన కనపడితే దూరం పారిపోయేవారు, ఆయన పార్టీలకు వెళితే చాలు మిత్రులు "బాబోయ్ శేఖర్ వస్తున్నాడు కధలు చెప్పి చావగొడతాడు పదండి పదండి పరుగెత్తుదాం"అని. అప్పుడు షబానా ఆజ్మీదర్శకత్వం చేయమని సలహా ఇచ్చింది. శేఖర్ అలా దర్శకత్వం రంగం లోకి ప్రయత్నించి ప్రవేశించాడు.

శేఖర్ కు నాటకీయత ఇష్టం, గుల్జార్ కు కవితాత్మకత ఇష్టం. మొదట శేఖర్ గుల్జార్ కు  మాసూమ్ స్క్రీన్ ప్లే చూపిస్తే ఇది బైబిల్ లా ఉంది స్క్రీన్ ప్లే లా లేదు, ఇది పూర్తిగా తీస్తే ఎన్ని గంటల సినిమా అవుతుందో నీకేమైనా తెలుసా? అన్నాడు. అప్పుడు ఇద్దరూ  కూర్చొని దానిని ఉమ్మడిగా ఎడిట్ చేశారు, అయితే దానిలో చాలా వరకు శేఖర్ దే తుది నిర్ణయం, శేఖర్ అనుకున్నదే దానిలో రాశారు,గుల్జార్ శైలి లో కవితాత్మకంగా కాక, శేఖర్ అనుకున్నట్లు నాటకీయంగా రాసుకున్నారు. శేఖర్ మెలోడ్రామా సందర్భాలను సృజించుకొన్నాడు. మధ్య తరగతి  కుటుంబంలో జరిగిన కధ.  మాసూమ్ అనగా అమాయకుడు innocent అని అర్దం.  ఇద్దరు ఆడపిల్లలేకానీ మగపిల్లలు లేని ఆ కుటుంబంలోకి  చిరుకిరణంలా ఒక పసివాడు ప్రవేశిస్తాడు. ఒక మోసం ఫలితం ఆ చిరుమొలక ఆ పసివాడు ఎవడు అనేది ఆనక వెండి తెరపై చూడండి.........క్షమించాలి బుల్లి తెరపై చూడండి.

మాసూమ్ గ్రామీణ నేపధ్యం లో తీసే శ్యామ్ బెనెగల్, ప్రేమ, కుటుంభం, నేపధ్యంలో తీసే యష్ చోప్రా, ఇద్దరికీ మధ్యలో ఉండేటట్లు శేఖర్ మాసూమ్ తీసాడు. రొమాన్స్ లేకుండా విలన్ లేకుండా విబిన్నంగా తీసాడు. కథ లో ఎవరి తప్పూ ఉండదు.కథలో సంఘర్షణ ఉనప్పటికీ అది బాలీవుడ్ తరహా సంఘర్షణ కాదు, అది నీతి బోధ చేయదు . అది అలా జరిగిపోతుంది అంతే! పిల్లడు  పిల్లడిలాగే  అమాయకంగా మాట్లాడుతాడు కానీ పెద్ద పెద్ద పెద్దల మాటలు, నాపసాని ఆరిందా మాటలు మాట్లాడదు.

ఆ సినిమా కుటుంబం కోసం వంద ఇండ్లు చూసి మూడు ఇండ్లు ఎంపిక చేశాడు శేఖర్. ఒకింటి వెనక గార్డెన్ లో , మరొక ఇంటి ఇంటీరియర్ లో , ఇంకొక ఇంటి ముందటి గార్డెన్ లో షూట్ చేసి మూడిళ్ళలో తీసి ఒక ఇల్లుగా బ్రమింప చేసాడు శేఖర్.

రైల్వే స్టేషన్ లో షూట్ చేసేటప్పుడు కెమెరా కనపడకుండా దాచి దొంగతనంగా తీయవలసి వచ్చింది, సమయం లేక అధికారుల పూర్వానుమతి తీసుకోక పోవడం వల్ల! రైలు వచ్చినప్పుడు షూట్ చేసారు. శేఖర్ చాలా Instinctive దర్శకుడు, చిన్నపిల్లలను జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేసాడు.  రాహుల్ గా వేసిన కుర్రాడు అంతకు ముందే ఒక కమర్షియల్ సినిమాలో నటించి కొంత అనుభవం సంపాదించాడు. అతని తల్లి తండ్రుల అనుమతి అడిగితే కుర్రాడిష్టం అన్నారు.  కుర్రాడు నేను చెయ్యను పొమ్మన్నాడు! రికార్డింగ్ ధియేటర్ కు  ఆ బాబును తీసుకెళ్ళి పాట రికార్డింగ్ చూపించి బుజ్జగించి నచ్చచెబితే ఒప్పుకున్నాడు కానీ ఆ అబ్బాయి స్త్రీ ద్వేషి , అమ్మాయిలెవరూ తనను ముట్టుకోకూడదని  ముందే ఆంక్ష పెట్టాడు.

షబానా ఆజ్మీ తనను ముట్టుకోవడానికి ఆ కుర్రాడు ఒప్పుకోలేదు, ఇద్దరు అమ్మాయిలు తనను స్పర్శించకూడదన్నాడు. తప్పని సరి అయినప్పుడు  శేఖర్ రెహార్సల్ లో టచ్ చేయకుండా తీసి అసలు షూటింగ్ లో ముట్టుకోమన్నాడు వాళ్ళను, ఒకసారి తనను కౌగిలించుకున్న అమ్మాయి ముఖం మీద ఈడ్చి ఒక చెంప దెబ్బ కొట్టాడు! శేఖర్ ఆ పిల్లల మాటలను సెట్ లోనే తిరగరాసాడు  సహజంగా   వారు ఎలా చెప్పగలరో అలా రాసాడు, మార్పులు చెపులు చేసాడు కొంచెం పెద్ద పాప గా ఉన్న ఊర్మిళ మాటోండ్కర్ కు అప్పటికే కొన్ని సినిమాల అనుభవం ఉంది. ఊర్మిళ ఆ తరువాత పెద్ద స్టార్ అయింది. మిన్నీగా వేసిన పాప బీద కుటుంబం నుంచి వచ్చింది. షూటింగ్ ప్రారంభించినప్పుడు పిల్ల లాగా ఉన్న పిల్ల స్టూడియో తిండి తిని పుష్టిగా చబ్బీగా తయారయింది. పిల్లలు ఎలా మాట్లాడుతున్నారో, ఎలా కాళ్ళు చేతులు కడుపుతున్నారో చూసి అలాగే రచించి, వాళ్ళను సహజంగా రూపకల్పన చేసాడు. పిల్లలాట లాగే వారితో ఆడుతూ పాడుతూ శేఖర్ షూటింగ్ చేసాడు. అప్పటికప్పుడు స్వఛ్చందంగా మార్పులు చేర్పులు చేసి షాట్లు తీసాడు.

టెక్నిక్ గూర్చి ఆలోచించకుండా స్వఛ్చంగా సహజంగా తీసాడు శేఖర్, క్లోసప్ లు తక్కువగా తీసాడు, మిడ్ షాట్, క్లోసప్, వైడ్ షాట్స్ గా శేఖర్ సినిమాను ముందుగా రూపొందించుకోలేదు. శేఖర్ షూటింగ్ నిష్పత్తి 3 to 1. ఫైనల్ కట్ లో వాస్తవంగా అవసరమైన నెగటివ్ కంటే 3 రేట్లు మాత్రమే తీసాడు. అంటే చిన్న విషయాలలో తప్ప కటింగ్ చేయడానికి ఎడిటర్ కు తక్కువ అవకాశం ఇచ్చాడు.  నెగటివ్ వేస్ట్ చేయకుండా చాలా పొదుపుగా కథ ను తన అదుపులో పెట్టుకొని శేఖర్ మాసూమ్ తీశాడు , రాస్తూ షూట్ చేశాడు, షూట్ చేస్తూ రాశాడు. అదొక అతి తక్కువ బడ్జెట్ సినిమా.

నిర్మాత గుట్టలు కొండలు ఎక్కవద్దని, ఎక్కితే పడిపోతారని వారించడం వల్ల, అతను నిద్ర పొయ్యాక  అతనికి తెలియకుండా మిగితా వారిని లేపి, తనకు కావల్సిన విధంగా షూట్ చేశాడు, నిర్మాత నిద్ర లేవకముందే పూర్తి చేశాడు!

స్క్రిప్టును తెరమీదికి ప్రవహింపజేసి అనువదించాడు. తను సొంతం చేసుకోనిది ఇతరులు రాసిన స్క్రిప్ట్ ను తీయడం కష్టం కనుక తన Subconscious mind చెప్పినట్లు తీశాడు, దృశ్యాలతో కథ చెప్పాడు, పాత్రల జీవితాలను చిత్రీకరించాడు, తన స్వేయ జీవితానుభవాలను కథ తో రంగరించాడు, తాను విశ్వాన్ని ఏ విధంగా అర్దం చేసుకున్నాడో అలా తీశాడు. వివిద విభిన్న వ్యక్తులకు నచ్చేలా సంగీతాన్ని, దృశ్యాలను మేళవించి ఎంతో అర్దవంతంగా, ఆలోచనా స్ఫోరకంగా తీసాడు శేఖర్. ఒక దృశ్యం పది మండి ప్రేక్షకులకు పది రకాలుగా కనిపిస్తుంది.

మాసూమ్ ను శేఖరే ఎడిట్ చేసుకున్నాడు, తన మిత్రులైన మంచి ఎడిటర్లను కూడకట్టుకొని 3 to 1 మాత్రమే తీసినప్పుడు ఎక్కువ ఆప్షన్స్ లేనప్పుడు ఎక్కువ నాణ్యత తో ఎడిట్ చేసుకోవాలి, తాను షూట్ చేసిన ప్రతీ షాట్ ను సినిమా లో పెట్టాడు ఆరంభంలో, అంతం లో తీసినవి కొన్ని క్లోసప్ లు వాడుకోలేదు, సీన్ లలోని కొన్ని బిట్స్ ను వాడలేదు.

ఆనవాయితీగ మాసూమ్ ఒక శుక్రవారం నాడు ధియేటర్లలో విడుదలయింది. మొదటి రోజు ఒక ధియేటర్లో ఐదుగురు మాత్రమే వచ్చారు, శనివారం ఒక్కడూ రాలేదు, ఆదివారమూ అంతే!

కారణాలు పరిశీలిస్తే శేఖర్ advertisement విధానం తప్పని తేలింది. పోస్టర్ల మీద పిల్లవాడి ముఖం వేసి ముందొక barbedwire వేస్తే ఎవరు చూడవస్తారు! సోమవారం చూసి రెండు హాళ్లలో తప్ప సినిమాను ఎత్తేశారు కానీ గురువారం నుంచి ఎందుకో చెప్పలేము కానీ టికెట్లు బాగా అమ్ముడుపోయి, ఎత్తేసిన ధియేటర్ వాళ్ళు కూడా మళ్ళీ దానిని వేశారు. అన్నీ చోట్ల మొదటి వారం ఆడలేదు కాని రెండో శుక్రవారం నుంచి టికెట్లు హాట్ కేక్స్ లా అమ్ముడుపోయాయి.

ఇన్నేళ్ల తరువాత ఇప్పటికీ శేఖర్ కపూర్ గొప్ప సినిమా, స్వఛ్చమైన అమాయక సినిమా మాసూమ్ అంటారు. కేబుల్, శాటిలైట్, తెలివిజన్ లలో అత్యధికంగా చూడబడిన సినిమాలలో మసూమ్ కూడా ఒకటి. సెఖ్ర్ నిరంతరం కొత్తగా ఆలోచించి, బాక్స్ ఆఫీస్ దృష్టి లేకుండా, పనులు చేయాలని అభిలషించేవాడని మాసూమ్ చెప్పక చెబుతుంది.  సినిమాకు సరికొత్త వ్యాకరణం రాశాడు, సినిమాలో దర్శకుడు చెప్పేది ఎంత ముఖ్యమో చెప్పకుండా ప్రేక్షకుల ఊహకు వదిలేసేది అంతా ముఖ్యమైనదే అని శేఖర్ అభిప్రాయం. Instinct చెప్పినట్లు  చేయాలని, యెదకు హత్తుకునే దీర్గ కవనంలా ఉండాలని ఆయన ఆలోచన.

శేఖర్ స్క్రిప్టు రాసుకుంటున్నప్పుడే దర్శకత్వ ప్రణాళిక మేధస్సులో రూపొందుతుంది సినిమా ఒక దృశ్య కావ్యమని  శేఖర్ ఎన్నటికీ మరవడు. సినిమా కధను తన కళ్ల ముందు దృశ్యాలు దృశ్యాలుగా చూస్తూ శేఖర్ స్క్రిప్టు రాసుకుంటాడు, ఎలా తీయాలో అతని మెదడులో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది, అయితే కంట్రోలర్ గా అధికారం చెలాయించకుండా ఒక facilitator గా ఉండటానికే అతను ఇష్టపడతాడు.

సినిమాలు తీయకముందు శేఖర్ కపూర్ విభిన్న ప్రదేశాలకు వెళ్ళి వారి వారి సంస్కృతులను పరిశీలించాడు, ఇతర దేశాల సంస్కృతులను అధ్యయనం చేయడం ద్వారా భారతీయ సంస్కృతి గొప్ప తనాన్ని తెలుసుకుని తనను తాను పునరావిష్కరించుకున్నాడు

టెక్నిక్ ను Instinct ను సమపాళ్లలో మిళాయించిన దర్శకుడు శేఖర్ కపూర్.